Krótka historia instalacji wideo w Centrum Sztuki WRO.

Tym razem wrocławskie Centrum Sztuki WRO zaprasza nas do aktywnego uczestnictwa w poznawaniu historii sztuki nowych mediów, poprzez udział w nowatorskiej wystawie pt. Krótka historia instalacji wideo, rozpoczynającej cykl wystaw i prezentacji 50-lecia sztuki mediów, zaplanowany na lata 2012 i 2013, który ukaże historyczne osiągnięcia i stadia jej rozwoju[1]. Koncepcja ekspozycji oparta została na autorskim projekcie Piotra Krajewskiego, którego ideą jest prezentacja działań i poszukiwań artystów-pionierów skupiających się na sztuce technologicznej w taki sposób, by zaistniały one na nowo w innych realiach i kontekstach, a jednocześnie by nie zatraciły swego pierwotnego przekazu. Dlatego też zaprezentowane na ekspozycji instalacje można podzielić na trzy grupy: 1) prace inspirowane realizacjami z epoki,2) instalacje wykorzystujące oryginalne materiały z epoki,  3) projekty stricte współczesne.

Pierwszą realizacją –  zlokalizowaną na Mezzanino – jest Cross-Feedback-TV, która w swej formie w bezpośredni sposób nawiązuje do słynnej rzeźby wideo TV-Cross (1966) koreańskiego twórcy Nam June Paik’a. Nie bez przyczyny to właśnie Nam June Paik rozpoczyna wystawę, jako że artysta ten uznawany jest za pioniera działań związanych ze sztuką nowych mediów, w tym szczególnie sztuką wideo ( w 1965 roku wykonał pierwszą w historii rejestrację obrazu o charakterze artystycznym[2]).

Cross-Feedback-Tv składa się z sześciu odbiorników telewizyjnych ułożonych w kształt krzyża, które poddane zostały działaniu fal elektromagnetycznych. Warto pamiętać bowiem, że u podstaw działań związanych z technologią artyści skupiali się na badaniach możliwości technologicznych sprzętów – a więc różnorodnym eksperymentom poddawane były zarówno same odbiorniki telewizyjne, ich proste funkcje i możliwości czy w końcu fragmenty emitowanych  programów tv.  Stąd też popularne były realizacje wykorzystujące takie efekty jak zakrzywienie fal w kineskopie czy też luminescencji. Działanie TV-Cross Nam June Paik’a,  jak i Cross-Feedback-Tv  wykorzystuje przede wszystkim – tak ważny dla całej wystawy –feedback, popularnie nazywany sprzężeniem zwrotnym. Zjawisko to charakterystyczne dla technologii wideo, które polega na odkryciu, że układ kamery podłączonej do monitora i skierowanej na jego ekran samoistnie wytwarza zależne od siebie zmieniające się obrazy. Powstały w ten sposób strumień form może zmieniać się w nieskończoność, każde poruszenie kamery powoduje ukształtowanie kolejnych zaskakujących regularnością wzorów[3]. Instalacja ta jest w pewnym stopniu realizacją interaktywną, umożliwiającą odbiorcy sterowanie wyświetlanym obrazem. Oprócz Cross-Feedback-TV w przestrzeni tej można oglądać także oryginalny, pięciominutowy felieton telewizyjny poświęcony działaniom artystycznym Nam June Paik’a, w którym  występuje także czołowy teoretyk mediów Marshall McLuhan. Warto wspomnieć także, że dokument ten pochodzi z 1966 roku i został zrealizowany przez BBC na potrzebę edukacyjnego, popularno-naukowego programu Tomorrow’s World.

Kolejną pracą, obok której nie możemy przejść obojętnie, jest instalacja Live/Taped Video Staircase, która nawiązuje do zrealizowanej przez Bruce’a Nauman’a w 1970 roku pracy Live/Taped Video Corridor.  Realizacja ta jest typem instalacji site-specific, co oznacza, że została stworzona do konkretnej, zaplanowanej wcześniej przestrzeni. W przeciwieństwie jednak do działania Naumana, instalacja w Centrum Sztuki WRO została usytuowana w łączącym się z klatką schodową holu – a nie w wąskim korytarzu – co uwarunkowane zostało dostępną w instytucji przestrzenią, a także specyfiką samej pracy. Live/Taped Video Staircase składa się dwóch ekranów obrazujących rejestrowaną rzeczywistość – z tym, że jeden z nich ukazuje obraz natychmiastowy, drugi opóźniony o  ok. dwanaście sekund. Mimo, że sprzęt na wystawie jest współczesny, w projektowaniu instalacji wykorzystano opracowane przez Pawła Janickiego oprogramowanie służące naśladowaniu działań stosowanych w latach 70. urządzeń analogowych opóźniających obieg sygnału[1].

Również instalacja C-Trend Histogram pod względem formalnym odnosi się do twórczości jednego z klasyków sztuki mediów – Woody’ego Vasulki – i bazuje na powstałym w 1974 roku wideo pt. C- Trend. Wideo to było efektem pracy z wynalezionym w 1973 r. urządzeniem nazwanym Scan Processor, który w sprytny sposób skanował i następnie przetwarzał obraz rzeczywisty, tak by uzyskać graficzne przedstawieniekojarzące się z obrazem oscyloskopowym. W instalacji wrocławskiej (będącej typem instalacji closed circuit) – dzięki programistycznym umiejętnościom Pawła Janickiego – Scan Processor został zastąpiony cyfrowym odpowiednikiem.

Cały tekst – po korekcie redakcyjnej – znajduje się pod linkiem OBIEG.PL


[1] O wystawie Krótka historia instalacji wideo na stronie http://www.wrocenter.pl/strony-wystaw/krotka-historia-instalacji-wideo/ (stan z  21.04.2012).

[2]Według przekazów Nam June Paik miał wykonać w 1965 roku pierwszy w historii sztuki zapis filmowy o temacie wizyty papieża Pawła VI w Nowym Jorku za pomocą przenośnej kamery Sony z okna taksówki, a następnie tego samego dnia zaprezentować zapis w nowojorskim klubie Cafe Au Go Go na Greenwich Village. (Patrz: Movin Lars, Mistrz Zen Sztuki Wideo. Nam June Paik: Między Minimalizmem a przesadą, [w:] Nam June Paik. Driving Media. WRO Media Art. Reader, red. Violetta Kutlubasis-Krajewska, Piotr Krajewski, nr 2, Wrocław 2009, s. 67, s. 67). Wydaje się to jednak niemożliwe z przyczyn sprzętowych, gdyż w tym czasie firma Sony wypuściła na rynek jedynie linię kamer CV-2000, które były ciężkie, potrzebowały stałego źródła zasilania i miały niczym nieokryte szpule. Wobec czego być może Nam June Paik nie mógł wykonać owej rejestracji z wnętrza taksówki,  w której dostępu do zasilania raczej nie było. Patrz: Hermine Freed, Where Do We Come From? Where Are We? Where We Going?,[w:] Video Art: An Anthology, red. Beryl Korot, Ira Schneider, Nowy Jork, 1976 oraz http://www.smecc.org/sony_cv_series_video.htm (stan z 20.05.2010).

[3] Ibidem.
Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: